Start arrow Fundusze Emerytalne arrow Wskaznik Jensena
Wskaznik Jensena

Miarę absolutnej oceny premii za ryzyko określamy za pomocą wzoru:

 

gdzie:

– miernik Jansena;

Ri– stopa zwrotu osiągnięta przez fundusz w analizowanym okresie;

Rf– stopa zwrotu z inwestycji wolnych od ryzyka, osiągnięta w analizowanym okresie;

RM– stopa zwrotu z inwestycji ryzykownych, osiągnięta w analizowanym okresie;

– współczynnik beta portfela funduszu.

 

Wskaźnik Jansena różni się częściowo od dwóch poprzednich, ponieważ uwzględnia stopę zwrotu rynku. W przypadku a większego od zera, jest to sygnał dla przyszłego emeryta do zainteresowania się tym funduszem emerytalnym. W sytuacji, gdy a jest mniejsze od zera, jest to statystyczny znak, że fundusz nie jest wart zainteresowania.

Miernik Jansena określa nadwyżkę stopy zwrotu osiągniętej przez fundusz nad przeciętną stopą zwrotu uzyskaną w tym samym okresie na rynku z inwestycji o takim samym poziomie ryzyka rynkowego. Przy tym ta przeciętna stopa zwrotu jest określona w nawiasie kwadratowym powyższego wzoru jako wyrażenie równe stopie wolnej od ryzyka plus premia za ryzyko rynku odpowiadające ryzyku portfela funduszu. Ta koncepcja wywodzi się z klasycznego modelu CAPM (Capital Asset Pricing Model) akceptowanego na rynkach światowych. Współczynnik beta jest to miara ryzyka rynkowego inwestycji. Określa on o ile w przybliżeniu rośnie stopa zwrotu inwestycji, jeśli stopa zwrotu rynku rośnie o jednostkę.

Im wyższy miernik Jensena, tym większa efektywność inwestycji (rozumiana jako dochód uwzględniający ryzyko). Wartość ujemna tego miernika oznacza, iż fundusz uzyskał stopę zwrotu niższą niż przeciętna stopa zwrotu uzyskana na rynku z inwestycji o podobnym poziomie ryzyka rynkowego.

Do wyjaśnienia pozostaje kwestia obliczenia miernika Jensena w praktyce, do czego niezbędne jest określenie czterech wielkości występujących we wzorze. Po pierwsze określenie stopy zwrotu osiągniętej przez fundusz w okresie trzyletnim, jako względnego przyrostu wartości jednostki rozrachunkowej. Po drugie określenie stopy wolnej od ryzyka na podstawie „rolowania” inwestycji w bony skarbowe 13-tygodniowe (ewentualnie 52-tygodniowe).

Po trzecie określenie stopy zwrotu rynku (wyrażoną w skali 3 lat) ryzykownej inwestycji trzyletniej o przeciętnym ryzyku rynkowym. Po czwarte określenie współczynnika beta uzyskuje się go za pomocą oszacowania funkcji regresji postaci:

 

 

Przy tym do tego oszacowania wykorzystuje się dane w postaci miesięcznych stóp zwrotu funduszu i stóp zwrotu indeksu rynku.[1]



[1] K. Jajuga, W. Ronka-Chmielowiec, K. Kuziak, A. Wojtasiak, Polityka Inwestycyjna Otwartych Funduszy Emerytalnych – analiza istniejących rozwiązań i propozycje zmian, www.knuife.pl, s. 13 - 15