Start arrow Fundusze Emerytalne arrow Limity i ograniczenia inwestycyjne
Limity i ograniczenia inwestycyjne

Inwestowanie oszczędności ulokowanych w OFE podlega wielu ograniczeniom, głównie ze względu na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa lokat. Tworząc portfel inwestycyjny OFE zobowiązany jest przez ustawodawcę do stosowania zasady dywersyfikacji.[1] Ma ona na celu wyeliminowanie z działalności inwestycyjnej funduszu ryzyka specyficznego. Ryzyko rynkowe natomiast nie może zostać wyeliminowane. Stosowanie dywersyfikacji nie pozwala na całkowitą eliminację ryzyka z działalności inwestycyjnej funduszy.[2] Dywersyfikacja lokat chroni wpłacane do funduszu środki przed niekorzystnymi zdarzeniami, które mogą wystąpić na rynku finansowym. Przedmiotem inwestycji powinny być przede wszystkim bezpieczne i długotrwałe instrumenty rynku kapitałowego.[3]

Fundusze są zobowiązane (dla wzmocnienia bezpieczeństwa) zainwestować 95% swoich środków, w kategorie, które obejmują lokaty bankowe oraz papiery wartościowe dopuszczone do obrotu publicznego. Resztę aktywów PTE mogą zainwestować w instrumenty o najniższym stopniu płynności i  zabezpieczenia, tzn. w papiery wartościowe niedopuszczone do publicznego oraz instrumenty pochodne, świadectwa rekompensacyjne.

W przypadku zainwestowania w akcje spółek notowanych na regulowanym rynku giełdowym i  pozagiełdowym, akcji NFI, certyfikatów inwestycyjnych emitowanych przez fundusze inwestycyjne zamknięte i  mieszane oraz jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych otwartych i  specjalistycznych OFE maksymalnie mogą inwestować 60% aktywów. W celu zwiększenia bezpieczeństwa i dywersyfikacji portfela inwestycyjnego fundusze emerytalne mogą inwestować w papiery jednego emitenta do 5% swoich aktywów. Wyjątkiem są krótkoterminowe lokaty bankowe (do 7,5%) i  papiery wartościowe gwarantowane przez Skarb Państwa i  NBP (do 10%). Inwestycje w akcje OFE nie mogą przekroczyć 10% wartości kapitału akcyjnego spółki. Fundusze emerytalne mogą także inwestować w papiery wartościowe emitowane na zagranicznych rynkach finansowych. Maksymalnie 5% wartości swoich aktywów. Państwa, na terytorium, których fundusze mogą dokonywać lokat muszą być członkami Organizacji Współpracy Gospodarczej i  Rozwoju (OECD) lub posiadać zawartą z Polską umowę o popieraniu i  wzajemnej ochronie inwestycji.

Lokaty za granicą mogą być dokonywane wyłącznie w:

- papierach wartościowych emitowanych przez spółki notowane na podstawowych giełdach rynku kapitałowego tych państw,

- papierach skarbowych emitowanych przez banki centralne lub rządy tych państw,

- tytułach uczestnictwa emitowanych przez instytucje wspólnego inwestowania mające siedzibę w tych państwach.

Takie lokaty powinny posiadać wysoką ocenę bezpieczeństwa. W celu dokonania zabezpieczenia inwestycji zagranicznych przed zmianą kursu walutowego fundusze mogą zakupić instrumenty pochodne.

Aby uniknąć pojawienia się konfliktu interesów, funduszom nie wolno lokować aktywów w akcje lub inne papiery wartościowe emitowane przez:

§         PTE nimi zarządzające,

§         akcjonariuszy PTE zarządzających funduszem,

§         podmioty związane z PTE bądź z jego akcjonariuszami.

 

Zadaniem funduszu jest osiągnięcie, przy zachowaniu maksymalnego bezpieczeństwa lokat, rentowności na możliwie wysokim poziomie. Efekt prowadzonej polityki OFE będzie przekładał się na wysokość emerytur jego członków. Na wielkość emerytury wpływać będą także: wysokość opłacanych składek, czas oszczędzania w funduszu oraz moment przejścia na emeryturę.



[1] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12.05.1998 roku, w sprawie określenia maksymalnej części aktywów OFE, jaka może zostać ulokowana w poszczególnych kategoriach lokat, oraz dodatkowych ograniczeń w zakresie prowadzenia działalności lokacyjnej przez fundusze emerytalne, Dz.U. nr 63, poz. 407.

[2] E. Brigham, Podstawy zarządzania finansami, Tom 1, Warszawa 1996, PWN, s. 191.

[3] W. Dębski, Fundusze emerytalne w Polsce i ich wpływ na rozwój rynku kapitałowego, „Bank i Kredyt” XI-XII 2006 r. s. 85